واقعاً شگفت‌انگيز است كه يك شركت توليد‌كننده كامپيوتر، نرم‌افزار، سرگرمي‌هاي الكترونيكي وارائه‌دهنده خدمات چند‌رسانه‌اي، درست در زمان برپايي بزرگ‌ترين نمايشگاه مرتبط با چنين محصولاتي، يعني نمايشگاه CES، به‌تنهايي بتواند چنان هياهويي در رسانه‌ها ايجاد كند كه جنجال خبري اين نمايشگاه را تحت‌الشعاع قرار دهد.
 
اين حيرت زماني بيشتر مي‌شود كه بدانيم چنين شركتي اساساً در اين نمايشگاه حضور نيافته و اين بمب خبري را از كيلومترها دورتر و در همايش اختصاصي خود رها كرده باشد! اين ماجرا نه خيالي است، نه اغراق‌آميز. در‌ واقع اين اتفاق در نهمين روز از سال 2007 ميلادي، دومين روز از نمايشگاه CES و به‌طور دقيق‌تر، همزمان و پس از سخنراني استيو‌جابز در همايش مك‌ورلد سانفرانسيسكوي اپل رخ داد.

فورچون در گزارش خود از اين ماجرا درباره اين بازتاب خيره‌كننده به نكته جالبي اشاره مي‌كند: «بسياري از مشهورترين ژورناليست‌ها و تحليلگران فناوري شب پيش از سخنراني جابز و در حالي كه تنها يك روز از نمايشگاه‌ CES گذشته بود، محل برگزاري آن را به مقصد سانفرانسيسكو ترك كردند تا بتوانند از نزديك شاهد معرفي جديدترين محصولات اپل در مك‌ورلد باشند.» البته ديگر فعالان اين عرصه شرح ماوقع را از طريق سايت‌هايي كه اين همايش را به‌طور همزمان از طريق متن و عكس پوشش داده بودند، دنبال مي‌كردند.

نمايشگاه CES هر سال معمولاً در نخستين هفته ژانويه و همايش مك‌ورلد نيز در دومين هفته آن آغاز مي‌شدند، اما اكنون چندسالي است كه اين دو رويداد، تقريباً به صورت همزمان آغاز مي‌شوند و اين موضوع باعث وقوع رويدادهاي خبري جالبي شده است.

اين تقارن امسال به شيوه ديگري نيز نمود يافت: از طنز روزگار امسال سخنراني جابز در مك‌ورلد با سخنراني مايكل‌دل رئيس شركت دل در CES تصادفاً درست در يك زمان انجام مي‌شد؛ دو شركت هر يك نماد ديدگاهي متفاوت از ديگري، كه گه‌گاه، در مقام مقايسه ديدگاه‌هاي مختلف آن‌ها نيز، با يكديگر قياس مي‌شوند. اما توجه باورنكردني رسانه‌ها به وقايع مك‌ورلد صرف‌نظر از اين‌كه گوياي موفقيت‌آميزبودن سياست‌هاي ماشين تبليغات سنتي اپل، يعني سكوت محض خبري، است نشانه نكته‌اي حائز اهميت، هر‌چند تكراري، است: دنيا هنوز براي نوآوري و خلاقيت ارزش و بهايي ويژه قائل است.

با اين همه، مك‌ورلد سانفرانسيسكوي امسال به‌واسطه محصولات معرفي شده در آن نيز اهميتي دو‌چندان يافته بود. اپل در يكي از به‌ياد‌ماندني‌ترين روزهاي تاريخ خود با عرضه iPhone رسماً فعاليت در عرصه‌ جديدي را آغاز كرد. در نوشتار پيش‌رو به ويژگي‌هاي اين محصول نگاهي خواهيم داشت.

وسوسه iPhone

تقريباً مي‌توان گفت iPhone از لحاظ زماني بيش از ساير محصولا‌ت اپل موضوع داغ شايعات بوده و از اين لحاظ ركوردار است. در‌واقع از سال‌ها قبل كه اپل اين نام را به‌ عنوان يك علامت تجاريِ ثبت شده بين‌المللي تصاحب كرده بود، ¹ اين تصور وجود داشت كه شايد روزي اپل به توليد تلفن‌هاي همراه نيز روي بياورد.

به‌اين‌ترتيب، طي دو سه سال اخير اين شايعه به تناوب شنيده مي‌شد و در عين حال به‌رغم اين پيشينه تاريخي طويل اپل نيز در يكي از موفقيت‌آميزترين پرده‌پوشي‌هاي خود همچنان توانسته بود تا آخرين لحظات پيش از معرفي، صحت يا پوشالي بودن چنين شايعه‌اي را مخفي نگه دارد.

دليل‌ آن‌كه بايد اين پنهان‌كاري را موفقيت‌آميز ناميد آن است كه توسعه چنين محصولي صرفاً توسط اپل امكانپذير نبود و نياز به كار مشترك روي چنين محصولي وجود داشت. در كنار اين، بحث اپراتوري كه وظيفه ارائه خدمات آن را بر‌عهده بگيرد و موضوعاتي از اين دست، محرمانه نگهداشتن توسعه آن را نيز بسيار دشوار مي‌كرد، اما اپل در نهايت از پس اين كار بر‌آمد؛ كاري كه البته به ‌لطف تقويت روش‌هاي امنيتي در اين شركت امكانپذير شده بود.

چه‌ آن‌كه در اين راستا گفته مي‌شد برخي از مديران ارشد اپل در همايش سخنراني جابز و هنگام معرفي iPhoneنجوا‌كنان از اين سخن مي‌گفتند كه اولين بار است چنين محصولي را مشاهده مي‌كنند! حتي مديران ارشد ياهو و گوگل كه در كار توسعه نرم‌افزار براي تلفن همراه اپل مشاركت داشته‌اند نيز تا لحظاتي پيش از معرفي رسمي آن نمي‌دانستند كه در حال ساخت برنامه براي چه چيزي هستند.

در عين حال وجود يك تفاوت عمده ميان مك‌ورلد 2007 با اين همايش در چند‌سال اخير تقريباً از يك هفته پيش از شروع آن مشخص شده بود؛ اپل يك هفته پيش از آغاز مك‌ورلد و در اقدامي كه فقط پيش از وقايع سرنوشت‌ساز تاريخ اين شركت روي مي‌دهد، صفحه خانگي سايت خود را تغيير داده و ضمن قراردادن تصوير بزرگي از آرم شركت كه از پشت به آن نورتابيده شده بود، اين جمله را در بالاي صفحه قرار داده بود: «سي سال نخست تنها يك شروع بود. به سال 2007 خوش آمديد.»

طراحي به سبك اپل‌
iPhone يك تلفن Quad-band با پشتيباني از شبكه‌هاي GSM و EDGE است كه دو عملكرد عمده ديگر نيز دارد. اين دستگاه در واقع يك آي‌پاد و نيز ابزاري براي اتصال به اينترنت است. تلفيق اين سه‌ ويژگي با استفاده از مهارت‌هاي طراحي اپل و ابداعات انحصاري اين شركت، منجر به طراحي و توليد محصولي شده است كه از همان نگاه اول توجهات را به خود جلب مي‌كند.

يك صفحه نمايش 5/3 اينچي با وضوح 320*480 پيكسل و تراكم 160 پيكسل در اينچ (ppi) اغلب سطح رويي iPhone را به خود اختصاص داده است. دو بخش بالا و پايين نمايشگر كه همچون نمونه سياهرنگ آي‌پاد از جنس پلاستيك و به رنگ سياه با لايه‌اي براق است، ظاهري ساده و جذاب به iPhone بخشيده‌اند.

تنها دكمه فيزيكي سطح رويي دستگاه در پايين نمايشگر تعبيه شده است و مهم‌ترين كاربرد آن، بازگشت به صفحه اصلي رابط‌ گرافيكي iPhone است. درواقع تعبيه يك صفحه نمايش لمسي در اين تلفن و استفاده از يك رابط گرافيكي و لمسي ويژه تعامل با آن را از طريق همين صفحه نمايشگر و بدون نياز به كليدهاي فيزيكي براي اعداد و حروف امكانپذير ساخته است.

iPhone به ‌لحاظ ابعاد كمي بلندتر از نمونه استاندارد آي‌پاد است، اما از نظر عرض و ضخامت تقريباً مشابه آن است. به‌رغم پيچيدگي‌هاي سخت‌افزاري iPhone، ضخامت آن تنها 6/11 ميلي‌متر است و همين ضخامت اندك آن را به يكي از نازك‌ترين تلفن‌هاي هوشمند همراه تبديل كرده است.

سطح پشتي و جانبي iPhone از جنس آلومينيوم و با پرداختي صيقلي است. البته بخش پاييني سطح پشتي از جنس پلاستيك و سياه‌رنگ است. يك دوربين دو مگاپيكسلي نيز در گوشه بالاييِ سطح پشتي دستگاه تعبيه شده است. در لبه فوقاني يك درگاه 5/3 ميلي‌متري هدفون و دكمه sleep/wake قرار دارد.

لبه پايين دستگاه نيز به رابط آي‌پاد، بلندگو و ميكروفون اختصاص يافته است. در لبه سمت چپ iPhone نيز دكمه‌هاي كم يا زياد كردن صدا و نيز قطع يا پخش صداي زنگ آن قرار گرفته‌اند.

يكي از ويژگي‌هاي جالب iPhone، به‌كارگيري يك سنسور ويژه براي صرفه‌جويي در مصرف برق در آن است. با استفاده از اين سنسور به‌محض‌ اين‌كه iPhone را به گوش خود نزديك مي‌كنيد، نمايشگر آن خاموش مي‌شود تا از مصرف بيهوده برق و كاهش زمان در حال كار دستگاه جلوگيري شود.

از نظر سخت‌افزاري iPhone يك سيستم پيشرفته محسوب مي‌شود. در اين دستگاه از يك پردازنده با معماري ARMساخت شركت سامسونگ استفاده شده است. به‌علاوه، يك DSP نيز براي پردازش جلوه‌هاي ويژه بي‌درنگ در اين دستگاه به‌كار رفته است تا كاربر در هنگام كار با iPhone وقفه و تأخيري احساس نكند.

به‌‌كارگيري ماجول بلوتوث 2 و تراشه واي‌فاي قابليت‌هاي شبكه‌اي تلفن همراه اپل را كامل مي‌كنند، اما استفاده از حافظه‌هاي فلش چهار و هشت گيگابايتي در دو نمونه معرفي شده iPhone تكميل‌كننده ويژگي‌هاي سخت‌افزاري آن است. البته اين‌ها فقط بخشي از ماجرا است. در واقع بخش مهمي از جذابيت‌هاي iPhone در سيستم نرم‌افزاري و تعاملي آن نهفته است.

رابط بصري ملموس!

يكي از مهم‌ترين مشكلات تلفن‌هاي هوشمند امروزي در نحوه تعامل با آن‌ها نهفته است. قلم‌هاي ويژه، صفحات كليد، نمايشگر‌هاي لمسي و بسياري از فناوري‌هايي كه تاكنون  براي ايجاد يك روش ارتباطي كار‌آمدتر با تلفن‌هاي هوشمند، سلولي، PDAها و ديگر دستگاه‌هاي كوچك ديجيتال به ‌كار گرفته مي‌شوند، همچنان به‌ اندازه كافي تكامل نيافته‌اند و از اين‌رو بسياري از شركت‌ها سرگرم تلاش براي تغيير اين وضعيت هستند. داعيه اپل تحول اين وضعيت با استفاده از يك راه‌حل يكپارچه نرم‌افزاري و سخت‌افزاري منحصربه‌فرد است.

اپل در iPhone از نسخه ويژه‌اي از سيستم‌عامل Mac OS X  استفاده كرده است. با اين حساب همه خلاقيت‌هايي كه طي ساليان دراز در رابط بصري اين سيستم‌عامل به ‌كار رفته است، به شكلي بهينه شده براي يك دستگاه جيبي با صفحه نمايش كوچك قابل استفاده است.

اپل با استفاده از تجربيات خود كه حاصل سال‌ها كار روي محصولاتي چون آي‌پاد، MAC OSX و شايد پيش‌ از همه اين‌ها نيوتن، است توانسته است يك رابط گرافيكي بسيار كارآمد و خوش‌ظاهر طراحي كند كه با استفاده از فناوري‌هاي سخت‌افزاري iPhone، تجربه كار با چنين محصولاتي را به سطحي جديد ارتقا خواهد داد.

در اين ميان به‌ كارگيري فناوري‌هاي انحصاري ثبت شده، نقشي كليدي را در اين روش نوين تعاملي ايفا مي‌كنند. يكي از مهم‌ترين اين فناوري‌ها در امكان كار با iPhone از طريق قرار دادن دو انگشت روي نمايشگر آن نمود پيدا مي‌كند.

برخلاف روش‌هاي تعاملي لمسي كنوني كه فقط يك تماس (لمس با يك انگشت) را تشخيص مي‌دهند، سيستم تعاملي اپل براي تماس‌هاي همزمان بيشتر نيز كنش‌هاي جديدي تعريف كرده است. همين امر دنياي كار با iPhone  را كاملاً متحول مي‌كند. براي درك بهتر اين قابليت‌ها در ادامه مطلب مثال‌هايي از مزاياي اين فناوري مطرح خواهند شد.

البته براي آشنايي بهتر بد نيست سري به پايگاه وب اپل بزنيد و نمايشي از نحوه كار با iPhone  را تماشا كنيد.
به اين ‌ترتيب، استفاده از Mac OSX به‌ عنوان سنگ‌ بناي نرم‌افزاري iPhone راه را براي ارائه نرم‌افزارهايي چون مرورگر safari، تقويم و widgetهايي چون نمايش‌دهنده وضعيت آب‌‌وهوا، نمايش‌دهنده وضعيت سهام و ... را فراهم كرده است، اما در ادامه به شكلي جزئي‌تر به مهم‌ترين قابليت‌هاي iPhone نگاهي خواهيم داشت.

iPhone يك تلفن است!

همان‌طور كه پيشتر اشاره شد، iPhone از شبكه‌هاي GSM ،EDGE پشتيباني مي‌كند. نخستين نكته قابل توجه در اين‌جا عدم پشتيباني iPhone از شبكه‌هاي G3 است. اپل انتخاب اين شبكه‌ها را گستره كاربرد آن‌ها را در سراسر دنيا عنوان مي‌كند و در عين حال مي‌گويد كه در آينده از شبكه‌هاي سريع‌تر G3 نيز پشتيباني خواهد كرد. (برخي كارشناسان بر اين باورند كه پشتيباني از G3 در مدل‌هاي كنوني iPhone از طريق ارتقاي نرم‌افزاري ميسر خواهد بود.)

كرير اين تلفن هوشمند در ايالات متحده شركت cingular خواهد بود. در واقع اپل طي قراردادي انحصاري با اين شركت نخستين نسل از تلفن‌هاي خود را همراه با سرويس كه به مدت دو سال از سوي cingular ارائه مي‌شود، عرضه خواهد كرد.

برقراري ارتباط تلفني از طريق يك صفحه شماره‌گيري مجازي صورت مي‌گيرد. درعين حال با استفاده از فهرست تلفن‌هاي ثبت شده نيز به ‌راحتي مي‌توان شماره‌هاي مورد نظر را انتخاب نمود و تماس برقرار كرد. اپل امكان گفت‌وگوي سه نفره را نيز در iPhone گنجانده است.

به ‌منظور ارسال SMS يك نرم‌افزار پيغام‌رساني فوري كه از نظر ظاهري شبيه iChat است، در دسترس است. از طريق صفحه‌كليد مجازي آن مي‌توان به ارسال پيغام پرداخت.

برنامه هوشمند تشخيص كلمات كه در اين نرم‌افزار تعبيه شده است، علاوه بر حدس زدن كلمه مورد نظر شما، پس از تايپ چند حرف از آن، اشتباهات معمولي مانند تايپ جابه‌جاي دوحرف را به ‌طور خودكار اصلاح مي‌كند. در نظر داشته باشيد كه به‌رغم شباهت ظاهري پيغام‌رساني فوري iPhone به iChat، اين نرم‌افزار براي ارسال پيغام از همان سرويس SMS اپراتور شبكه استفاده مي‌كند.

iPhone؛ يك پخش‌كننده چند‌رسانه‌اي‌

طبيعتاً يكي از جذاب‌ترين ويژگي‌هاي iPhone قابليت‌ استفاده از آن به عنوان آي‌پاد است. تعبيه حافظه‌هاي فلش چهار و هشت گيگابايت در آن در كنار يك رابط كاربري جذاب كار كردن با آن به ‌عنوان يك پخش‌كننده فايل‌هاي صوتي و تصويري را حتي از نمونه‌هاي فعلي آي‌پاد جذاب‌تر مي‌كند. فهرست‌هاي پخش از طريق حركت عمودي انگشت روي نمايشگر iPhone  قابل پويش هستند.

به‌ منظور سهولت استفاده بيشتر طراحان اپل عناوين فهرست‌هاي متني مختلف را تا حد امكان به سمت لبه‌هاي صفحه نمايش iPhone منتقل كرده‌اند تا بتوان از بخش‌هاي مياني نمايشگر براي كنترل آن استفاده نمود.
هنگام پويش منوهاي كنترل آي‌پاد آيكون‌هايي چون videos ،songs ،Artists ،playlist و ... در پايين صفحه ظاهر مي‌شوند. يك فهرست الفبايي نيز براي دسترسي سريع به موارد مورد نظر وجود دارد.

يكي از جالب‌ترين ويژگي‌هاي iPhone از طريق تعبيه يك سنسور شتاب‌سنج در آن حاصل شده است. اين سنسور به‌ نحوي برنامه‌ريزي شده است كه متناسب با تغيير وضعيت فيزيكي iPhone از حالت خوابيده‌ (Landscape) به ايستاده‌ (Portrait) و بر‌عكس، نحوه‌نمايش تصاوير را تغيير مي‌دهد. به‌عنوان مثال، هنگام تماشاي عكس عريض در حالتي كه iPhone را به حالت ايستاده گرفته‌ايد، نوارهاي سياهرنگي در بالا و پايين هر عكس مشاهده خواهيد كرد.

براي مشاهده بزرگ‌تر عكس به‌گونه‌اي كه ديگر نوارهاي سياهرنگ نيز ديده نشوند و تمام عكس‌ نيز قابل رويت باشد، كافي است ‌iPhone را بچرخانيد و آن را به حالت خوابيده در دست بگيريد. همين! نه به فشردن كليدي نياز است و نه هيچ كار اضافه ديگري. به اين مي‌گويند يك روش اپلي!

اين قابليت در زمان استفاده از iPhone به‌عنوان آي‌پاد نيز كاملاً مفيد است. هنگامي كه آن را از حالت ايستاده به حالت خوابيده در دست مي‌گيريد، مرورگر آي‌پاد به‌طور خودكار محيط جست‌وجوي coverflow را نمايش مي‌دهد كه به‌ سادگي و با حركت افقي انگشت روي نمايشگر مي‌توانيد ميان پوشش‌هاي جلد سي‌دي‌هاي مختلف جست‌وجو نماييد و موارد مورد نظر خود را انتخاب كنيد.

استفاده از iPhone  براي مرور وب‌

قابليت اتصال به اينترنت يكي از مهم‌ترين ويژگي‌هاي iPhone است. اپل با تعبيه مرورگر safari در iPhone امكان مرور صفحات اينترنت به‌ وسيله اين دستگاه را فراهم كرده است. با باز كردن يك صفحه وب روي نمايشگر iPhone نسخه كوچك شده‌اي از تمام آن صفحه را مشاهده خواهيد كرد. دوبار ضربه زدن با انگشت روي ناحيه‌اي از صفحه كه مي‌خواهيد آن را بزرگ‌تر ببينيد، باعث بزرگ‌نمايي آن ناحيه مي‌شود.

البته روش ديگري كه‌ براي اين‌كار وجود دارد، استفاده از سيستم تعامل با تماس همزمان دو انگشت است. براي بزرگ‌تر كردن تصوير كافي است دو انگشت خود را طوري روي صفحه حركت دهيد كه از يكديگر دور شوند؛ همين. از اين ساده‌تر نمي‌‌شود! براي كوچك‌تركردن يك تصوير نيز كافي است عكس اين روش عمل كنيد. دو انگشت خود را روي نمايشگر به هم نزديك كنيد.

يكي از قابليت‌هاي جالب iPhone، سازگاري با سرويس‌هاي ايميل ياهو و گوگل است. اين دو شركت در توسعه اين قابليت براي iPhone با اپل همكاري كرده‌اند. نكته قابل توجه ديگر، سازگاري و يكپارچگي سرويس Google Maps با iPhone است. حال قابليت بزرگ‌نمايي و كوچك‌نمايي نقشه‌ها با استفاده از تماس دو انگشت را تصور كنيد!

نكات ديگر

به‌ عنوان تجهيزات جانبي اپل يك Earphone مجهز به ميكروفون و كليدي براي  رد يا پاسخ به يك تماس نيز عرضه خواهد كرد. دومين وسيله جانبي، يك هدست بي‌سيم است كه از استاندارد بلوتوث 2 براي انتقال صدا استفاده مي‌كند. اپل مدعي است كه در حالت شارژ كامل باتري، مي‌توان تا شانزده ساعت به شنيدن موسيقي پرداخت يا تا پنج ساعت به تماشاي ويديو، برقراري ارتباط تلفني يا گشت‌زني در اينترنت پرداخت.

البته صحت اين ادعا پس از عرضه آن مشخص خواهد شد. نكته مهم درباره باتري iPhone غير‌قابل تعويض بودن آن است. اپل همچون نمونه‌هاي مختلف آي‌پاد قابليت تعويض باتري را فداي طراحي ظريف و استادانه iPhone كرده است.
نكته ديگر در مورد iPhone آن است كه نمي‌توان از آهنگ‌هاي موجود در iTunes به ‌عنوان صداي زنگ موبايل استفاده كرد. اين مسئله احتمالاً به‌ دليل محدوديت‌هاي قانوني اعمال شده از سوي شركت‌هاي ضبط موسيقي است.

منطبق‌سازي محتواي iPhone با كامپيوتر از طريق iTunes صورت مي‌گيرد. با اين حال بايد ديد كه آيا اين كار صرفاً از طريق نرم‌افزار پخش اپل صورت خواهد گرفت يا اين‌كه اپل راهكارهاي نرم‌افزاري ديگري را نيز براي اين‌كار ارائه خواهد كرد.

نكته مبهم ديگر درباره iPhone، قابليت برقراري ارتباط صوتي از طريق VoIP است. طبيعتاً چنين قابليتي به موافقت اپراتور iPhone نيز بستگي خواهد داشت؛ چرا كه در تغيير درآمد اين شركت نيز تأثير خواهد گذاشت.

اما موضوع مهم‌تر درباره iPhone، امكان توسعه نرم‌افزار براي آن است. اپل در نخستين واكنش نسبت به اين پرسش قابليت توسعه نرم‌افزار از سوي شركت‌هاي ديگر را تقريباً منتفي و در خوشبينانه‌ترين حالت بسيار محدود دانسته است و دليل اين برخورد بسته را عدم تمايل به درگير شدن با مسئله ناسازگاري و بروز اشكالا‌ت نرم‌افزاري مشابه دنياي كامپيوترهاي شخصي مي‌داند.

به زعم اپل، عدم توسعه نرم‌افزار در يك محيط بسته و كنترل شده منجر به از دست رفتن تجربه كاربري مناسبiPhone و ايجاد اشكال در عملكردهاي اصلي آن خواهد شد.

به هر حال اپل گام بزرگ ديگري را براي گسترش قلمرو فعاليت‌هاي خود و نفوذ به بازار محصولات خانگي و سرگرمي برداشته است و درنظر دارد تا پايان سال 2008 ميلادي با فروش ده ميليون iPhone حدود يك درصد بازار تلفن‌هاي هوشمند را از آن خود كند؛ برنامه‌ريزي‌اي كه البته تحقق آن به عوامل مختلفي از جمله چگونگي و زمان توزيع اين محصول در خارج از ايالات‌متحده نيز بستگي خواهد داشت. به گفته اپل iPhone در ايالات متحده در ماه ژوئن، در اروپا در سه ماهه چهارم سال 2007 و در آسيا در سال 2008 توزيع خواهد شد.

در انتها بايد گفت كه با عرضه iPhone بسياري از ابهامات و جزئيات ديگر اين محصول مشخص خواهد شد. بنابراين فعلاً نمي‌توان در مورد آن قضاوت كرد. فعلاً تنها يك چيز مشخص است: ‌iPhone نيامده جنجالي در دنياي تلفن‌هاي هوشمند ايجاد كرده است.

پي‌نوشت:

1- مدت كوتاهي پس از آن كه اپل iPhone را در مك‌ورلد معرفي كرد، جنجال بزرگي بر سر اين نام درگرفت. سيسكو اعلام كرد كه اين نام تجاري در ايالات متحده از سوي اين شركت ثبت شده است. اين ادعا صحت دارد و سيسكو اين نام را در اين كشور به ثبت رسانده است. همين موضوع سبب شده است تا اين شركت، اپل را به شكايت حقوقي تهديد كند.
در عين حال با توجه به اين‌كه اپل اين نام را در خارج از ايالات متحده به ثبت رسانده است، دو شركت سرگرم مذاكره براي حل اين مشكل هستند.

شبكه‌هاي ‌SOHO امروزه به همان نسبتي كه ما به شركت‌هاي بزرگ با چندين سرور عادت كرده‌ايم، رايج و مرسوم شده‌اند؛ چراكه بسيار محتمل است كه هر كسب و كار خانگي، بيشتر از يك رايانه داشته باشد. قيمت‌هاي پيوسته رو به كاهشِ سخت‌افزار، سبب گشته است داشتن واحدهاي رايانه‌اي بيشتر، بسيار آسان گردد.

اخيراً يك مشتري را مشاهده كردم كه يك سايت وب در سطح جهاني را از يك كابين چوبي بزرگ در باغش هدايت مي‌كرد و اين چيزي است كه هر وقت نام SOHO برده مي‌شود، به ذهن متبادر مي‌گردد.

به عنوان مهندسي كه در اين رشته فعاليت مي‌كند، غير معمول نيست كه از ما براي راه‌اندازي و ايجاد يك شبكه براي يك كسب و كار كوچك درخواست شود. ممكن است در آنجا به تعداد انگشتان دست كارمند وجود داشته باشد، اما نيازمندي‌هاي شبكه‌سازي همين كسب‌وكار كوچك به اهميت نيازهاي يك شبكه‌اي شركتي بزرگ است.

به علاوه، درنظر گرفتنِ نياز به توسعه و چالش مربوط به آن مي‌تواند پيكربندي مربوط به يك شبكه كوچك را كاملاً «تقاضا محور» سازد.

در اين حالت ممكن است بودجه زيادي در كار نباشد. همچنين ممكن است امكانات و نياز به ايجاد كابل‌كشي ساختار يافته وجود نداشته باشد. در حقيقت، شركت ممكن است تنها شامل يك اتاق باشد. اما به يك سيم كشي ايمن بدون هيچ گونه خطاي پرمخاطره‌اي نياز دارد.

همچنين قابليت توسعه و محدوده وسيعي از منابع مورد نياز است. به همين صورت مديريت شبكه بايد به آساني صورت گيرد؛ زيرا معمولاً غيرمحتمل است كه شركت به اندازه كافي منابع در اختيار داشته باشد كه يك نفر را تنها براي مديريت شبكه تخصيص دهد و بر شخصي از مجموعه كه شم و دانش او در زمينه رايانه بيشتر است، تكيه خواهد كرد.

نيازمندي‌هاي مشتري را ارزيابي كنيد

قبل از اين‌كه هر گونه تصميمي در خصوص طراحي بگيريد، زماني را با مشتري صرف كنيد، نيازهايش را بسنجيد و فعاليت‌هاي كاري او را مورد مطالعه و بررسي قرار دهيد. به عنوان مثال، در يك مورد من باعث صرفه‌جويي در هزينه خريد و راه‌اندازي يك دستگاه ماشين فاكس شدم.

هنگامي كه متوجه شدم آن‌ها صفحه مورد نظر براي ارسال را، ابتدا در ورد تهيه مي‌كردند وسپس پرينت مي‌گرفتند و بعد آن را با فاكس ارسال مي‌كردند. با پي بردن به اين مسئله كه رايانه شخصي مورد استفاده آن‌ها يك مودم داخلي دارد، قسمت مربوط به فاكس ويندوز را روي آن نصب نمودم و آن‌ها از آن پس از طريق پي‌سي اقدام به ارسال مي‌نمودند.

يكي ديگر از دلايل قابل ذكر در مورد اهميت دوره مشاوره اين است كه بسياري از مشتريان كوچك نگران هزينه راه‌اندازي يك شبكه هستند. بنابراين مهم است كه مزاياي اين‌كار در خصوص كارايي و صرفه‌جويي در هزينه به آن‌ها نشان داده شود.

شركت‌هاي كوچك همچنين مستعد تلاش براي پشتيبان‌گيري‌هاي (back up) پيچيده و زمانبر هستند؛ البته اگر درگير اين مسئله باشند. شبكه كردن گروه‌هاي كاري، ايجاد فهرست‌هاي راهنماي خانگي روي يك سيستم پيشنهاد شده و نصب يك وسيله پشتيبان گيري باعث مي‌گردد كسي تمايلي به اين‌كار نداشته باشد.

راز طراحي و اجراي يك شبكه تجاري كوچك، برنامه‌ريزي است. يك سرويس‌دهنده خدمات اينترنت (ISP) انتخاب نماييد كه چندين حساب ايميل ارائه مي‌كند. سرويس‌دهنده‌اي كه نام دامنه را نيز ثبت مي‌كند، در اولويت است.

در مورد محل قرارگرفتن تجهيزات تصميم بگيريد. در شركت‌هاي كوچك تمايلي وجود دارد كه سرورها را در گوشه‌اي كه در معرض گذر نيست، قرار مي‌دهند و اين موجب ايجاد مشكل براي مديريت و خنك‌سازي آن‌ها مي‌گردد. در موردنصب نيز ظرفيت بيشتري را مدنظر قرار دهيد.

يك روتر با هشت پورت (Port) خيلي گران‌تر از روتري با چهار پورت نيست. در حالي كه يك قابليت توسعه صد درصدي را به همراه خواهد داشت. ضمناً در مورد استفاده از Patch Panel با اتصال بي‌واسطه (مستقيم) تصميم بگيريد. چنانچه تنها يك اتاق داريد، به احتمال زياد شيوه اتصال مستقيم مناسب‌تر است.

همچنين بررسي كامل سايت در اين خصوص باارزش است. دانستن اين‌كه چگونه كابل‌ها را قرار مي‌دهيد و توافق با مشتريان در اين خصوص، حياتي است؛ چرا كه مطمئناً نمي‌خواهيد همه چيز را در روز نصب مجدداً طراحي كنيد.
زماني را صرف گفت‌وگو با مشتري نماييد و ارزيابي خوبي از نيازهايش داشته باشيد.

آن‌گاه قدم‌هاي بعدي را برداريد، و طرحي ارائه دهيد كه كارآمد و واقع‌گرا باشد و توسعه آينده را نيز مدنظر قرار دهد. شيوه‌اي كه امروزه يك شركت عمل مي‌كند، ممكن است به چشم‌انداز آن در طول پنج سال آينده هيچ شباهتي نداشته باشد.

تجهيزات را براي مشتري تشريح كنيد

مطمئن شويد، مشتري مي‌داند هر قطعه از تجهيزات چه هستند و چرا از آن‌ها استفاده شده است.
چنانچه يك صورت‌حساب بلند بالا و گرانقيمت را بدون ذكر روشن منافع آن‌ها، ارائه دهيد، مقداري شك برانگيز خواهد بود. به مشتريان اجازه دهيد بعد از آن‌كه گزينه‌ها و انتخاب‌ها را براي آن‌ها تشريح كرديد، در خصوص بهترين پيكربندي تصميم بگيرند.

زماني را صرف گفت‌وگو با مشتري نماييد و ارزيابي خوبي از نيازهايش داشته باشيد. آن‌گاه قدم‌هاي بعدي را برداريد و طرحي ارائه دهيد که کارآمد و واقع‌گرا باشد و توسعه آينده را نيز مدنظر قرار دهد. شيوه‌اي که امروزه يک شرکت عمل مي‌کند، ممکن است به چشم‌انداز آن در طول پنج سال آينده هيچ شباهتي نداشته باشد.

مثلاً چنانچه يك ‌Patch Panel، بيست و چهار پورت مي‌خواهند آن را لحاظ كنيد. چنانچه خواهان يك راك نصب تجهيزات هستند، واضح است كه آن‌ها رئيس هستند و چك آن را نيز پرداخت مي‌كنند.

اگر خواهان يك شبكه كاملاً بي‌سيم هستند، محدوديت‌ها را به آن‌ها گوشزد كنيد. در اين حالت ممكن است نياز باشد چند پورت را در اطراف ساختمان فعال كنيد. به طوري كه دسترسي و پوشش كامل در همه ناحيه‌ها برقرار باشد. در هر راه اندازي موضوع امنيت مهم است؛ به‌ويژه در اتصالات بي‌سيم.

من همواره از اين مسئله شگفت زده مي‌شوم كه مي‌بينم مكان‌هاي زيادي در اطراف ناحيه كاري من وجود دارند كه مي‌توانم مستقيماً به شبكه بي‌سيم آن‌ها بدون نياز به هيچ رمز عبوري وارد شوم و اين تنها محدود به شبكه‌هاي خصوصي خانگي نيست.

به ويژه يك بار كه مستقيماً به شبكه يك شركت بزرگ با استفاده از پيش فرض يك مشتري وارد شدم، وحشت زده شدم. در واقع داشتم دنبال يك شماره قطعه (part number) براي يك ماشين پست مي‌گشتم كه لپ‌تاپم شبكه‌اي را رديابي كرد. بدون هيچ كنجكاوي، روي دكمه اتصال (Connect) كليك كردم و رديفي از سرورها را مشاهده نمودم! موضوع واقعاً نگران‌كننده اين بود كه اين مركز اصلي بين‌المللي يك بانك عمده در بريتانيا بود.

سناريوهاي كابل كشي‌

هنگامي كه زمان اتصال برقرار كردن‌ها  فرا مي‌رسد، دو يا شايد سه روش براي يك شبكه SOHO وجود دارد: كابل كشي خوب با روش و شيوه قديمي، شيوه بي‌سيم كه روزبه روز عمومي‌تر مي‌شود و رويكردي كه من براي سيستم خانگيم انتخاب كرده‌ام و آن تركيبي از اين دو روش است.

شركت فراهم كننده خدمات اينترنت من (ISP) يك ارتباط 8Mbps ارائه مي‌دهد كه به صورت اشتراكي (share) است. من اخيراً از يك خانه مدرن با تيرهاي عمودي در ديوارهاي آن، به يك كلبه ييلاقي دويست ساله و سنگي نقل مكان كرده‌ام كه جايي تخيلي است، تمام نقطه دسترسي (access point) شبكه بي‌سيم تنها در اتاق نشيمن و يكي از اتاق‌هاي استحمام كار مي‌كند.

قسمت سيم‌كشي‌شده شبكه دفتر و دو تا از اتاق خواب‌ها را تحت پوشش دارد. ما از يك روتر استفاده مي‌كنيم. به طوري كه هر رايانه‌اي كه متصل است، مي‌تواند بدون نياز به اين‌كه از طريق يك پي‌سي روشن ديگر مسيريابي شود، مستقيماً به اينترنت دسترسي داشته باشد. 

ICS (به اشتراك‌گذاري اتصال اينترنت) نيازمند اين است كه رايانه‌اي كه مستقيماً به اينترنت وصل است، همواره روشن بماند تا ديگر تجهيزات بتوانند از اتصالِ به اشتراك گذاشته شده استفاده نمايند. با ذخيره نمودن مشخصات ورود به ISP در داخل مودم ADSL، هر كدام از رايانه‌هاي شخصي (PC)، لپ‌تاپ‌ها يا PDAها مي‌توانند به اينترنت متصل شوند.

من انعطاف‌پذيري در داشتن قطعات جداگانه براي هر عملكرد را دوست دارم. چنانچه روتر از كار بيفتد، مستقيماً از طريق مودم وصل مي‌شوم و يك جايگزين سفارش مي‌دهم. چنانچه نقطه دسترسي بي‌سيم از كار بيفتد، هنوز كابل را براي پيگيري دارم.

به منظور تكميل اين چرخه «طرح اضطراري» يك مودم يدك USB نيز دارم و چنانچه نياز باشد، مي‌توانم از طريق آن ICS را اجرا كنم. فكرِ داشتن بي‌سيم، اترنت و مودم ADSL همه در يك جعبه براي من كار راحتي نيست.

ابزار كار

مانند هر شغل ديگري، ابزارهايي وجود دارند كه كار را آسان‌تر مي‌نمايند. بعضي از اين‌ها كاملاً مشهودند و احتمالاً از قبل در كيت ابزار شما وجود داشته است. اين‌ها را در كيت A فهرست كرده‌ام. در كيت B اقلامي را فهرست كرده‌ام كه ممكن است خيلي مشهور نباشند، اما براي هر كسي كه درگير نصب كابل كشي است، مفيد خواهند بود.

كيت: A ابزار آلات مشهور

- سيم برها
- پيچ گوشتي‌ها
- ابزار پانچ RJ-45
- تستر اتصال كابل‌
- چراغ قوه كوچك‌
- ابزار پيچاندن و موج دار كردن‌
- مته‌
- چسباننده كابل‌

كيت: B ابزار آلات غيرمشهور (اما به همان نسبت مفيد)

لوله‌كشي: با استفاده از يك تيوب تو خالي شش ميلي متري آلومينيومي با طول 24 اينچي. وقتي يك ديوار يا كفي را با مته سوراخ كرديد، به آساني آن را از طريق سوراخ فشار دهيد و كابل را از طريق تيوب فشار دهيد. در طرف ديگر، تيوب را عقب بكشيد و كابل گذر خواهد كرد؛ چرا كه عمل فشار دادن يك كابل شل از داخل سوراخ ايجاد شده به وسيله مته، كاري بي‌اثر و بي‌فايده است.

روپوش بردار كابل: يك روپوش بردار صدها كاربرد دارد. از يك قلاب در انتها براي رسيدن به كابل‌هاي گذر داده شده از طريق فضاي كف اتاق يا كابل هدايت شده از طرف كف و سقف استفاده نماييد. چيزي شبيه كابوس خواهد بود اگر سعي در هل دادن كابل‌ها از داخل سوراخ ها بنماييد؛ چرا كه آن‌ها خم مي‌شوند و به صورت راست و افقي باقي نمي‌مانند.

فنر: بعضي وقت‌ها فنر به جاهايي مي‌رود كه آدم به فكرش نمي‌رسد. وقتي فنر آماده شد، يك نوار روي كابل ببنديد و آن را بكشيد.

نوارهاي چسبنده: اين براي الحاق و اتصال كابل به فنر يا سيم مفيد است. انتهاي كابل‌ها را در داخل حلقه‌ها با نوار بچسبانيد. طوري كه بتوان آن را با روپوش بردار كابل در آورد. همچنين در حالت اضطرار از آن مي‌توان براي بند آوردن خونريزي دست‌ها استفاده كرد.

بست‌هاي كوچك: اين‌ها مواقعي كه مي‌خواهيم كابل‌ها را مرتب نگه‌داريم، كمك بزرگي هستند.

فلزياب‌ دستي: جاي كابل‌هاي برق يا لوله‌هاي آب را با استفاده از اين ابزار پيدا كنيد، قبل از اين‌كه با مته متوجه آن شويد. مطمئناً باعث مي‌شود كارها كمتر درهم و برهم شود.

نصب و راه اندازي

هنگامي كه شما ومشتريتان برسر سطح به يك توافق رسيديد، مي‌توانيد كار را شروع كنيد. مطمئن شويد كه به اندازه كافي پريز برق در نزديكي سخت‌افزارهاي شبكه وجود دارد و جايي براي قراردادن تجهيزات موجود است. مثلاً تجهيزات من روي يك قفسه پشت يك كاناپه قرار دارند.

روتر، مودم و wap روي هم قرار گرفته‌اند و كابل‌هاي منشعب از آن‌ها از پشت آن به پايين ديوار آمده‌اند، سوكت‌هاي Patch نيز روي ديوار و زير قفسه قرار گرفته‌اند. به طوري كه كابل‌هاي Patch بدون آن‌كه به چشم بيايد آويزان شده‌اند.

كابل ثابت رده 5 يا Cat5 از پشت پانل از ديد بيرون مي‌رود و تا بالاي سقف امتداد دارد و تا اتاق‌هاي ديگر كشيده مي‌شود. در طرف ديگر كابل‌ها سوكت‌هاي نصب شده  RJ-45 روي ديوار وجود دارند. آن‌گاه كابل‌هاي Patch كوتاه پي‌سي را به آن‌ها متصل مي‌نمايد.

براي نصب شبكه، همچنين بايد چيزهايي در مورد ساختمان بدانيد. به عنوان مثال، دو سال تجربه به عنوان يك مقاطعه كار ساختمان در خصوص دانستن اين‌كه چه وقت بايد كابل را بريد يا تا كجا بايد ادامه داد، بسيار به من كمك كرده و با ارزش بوده است. اگر در اين ‌باره مطمئن نيستيد، طول كابل را بيشتر بگيريد. چند متر كابل بيشتر بسيار ارزان‌تر از ساخت مجدد يك ديوار است!

هنگامي كه همه چيز سرجاي خود قرار گرفت، مي‌توانيد دستگاه‌ها را وصل نماييد وآن‌ها را تست كنيد. خود ويندوز يك راهنماي ساده براي شبكه‌سازي دارد كه شما را در ايجاد يك گروه كاري نظير به نظير كمك مي‌كند. هر وسيله نياز دارد نامگذاري شود و گروه كاريِ وارد شده به صفحه مشخصات شبكه بايد به درستي وارد شود.

اطمينان حاصل كنيد كه اشتراك‌گذاري‌هاي ضروري در خصوص پوشه‌ها و چاپگرها را انجام داده‌ايد. روي آيكون منابع راست‌كليك كنيد، و گزينه اشتراك‌گذاري (Sharing) و گزينه مورد نظر را انتخاب نماييد. ممكن است از مزاياي گزينه‌هايي بهره ببريد كه موجب مي‌شوند براي دسترسي به منابع نياز به ورود داشته باشيد.

آينده‌

در اينجا تمركز بيشتر، روي راه اندازي يك شبكه ساده به منظور به اشتراك گذاري منابع ذخيره‌اي مركزي و چاپگرها قرار گرفته است، اما با رشد كسب و كار از لحاظ اندازه و پيچيدگي، شبكه نيازمند پيكربندي‌هاي پيچيده‌تر و اضافه‌تري خواهد شد.

به احتمال زياد مشتري به خدمات شما در آينده براي ارتقا، تعميرات و توسعه و ... نياز خواهد داشت. ممكن است يك قرارداد نگهداري نيز پيشنهاد كنيد با زمان پاسخگويي سريع و فرصت حل مشكلات و موضوعات از راه دور. به عنوان مثال، استفاده از ابزاري مانند PC anywhere كه از آن طريق بدون ترك خانه مي‌توانيد به بخشي از درآمدهايتان برسيد.